Od Potockich odkupili dobra podhajeckie Bielscy. W tym czasie doszło do pierwszego rozbioru Polski (1772 r.). Podhajce dostały się pod panowanie austriackie i zostały włączone do cyrkułu brzezańskiego wchodzącego w skład, tzw. Królestwa Galicji i Lodomerii. Życie w miasteczku posiadającym w znacznym stopniu charakter rolniczy nie zmieniło się. (...) Po Bielskich dobra podhajeckie nabył Kasper Rogaliński (od 1782 r.), a po nim Worcellowie. Po wojnie napoleońskiej dokonała się znaczna poprawa sytuacji ekonomicznej. Podhajce stały się okolicznym centrum handlowym. Na jarmarkach handlowano końmi, zbożem, miodem, woskiem, płótnem i wyrobami drzewnymi. Około 1820 r. miasteczko liczyło 3805 mieszkańców. W latach trzydziestych XIX wieku przeprowadzono przez Podhajce trakt wiodący z brzeżan do Monasterzysk. W 1800 r. otwrato w Podhajcach ogólnie dostępną stację telegraficzną. Pod koniec XIX w. Zaczęto myśleć o wybudowaniu linii kolejowej, która połączyłaby miasto z Lwowem. Inwestycję tą zrealizował w 1909 r. inżynier Kosiński. Bardzo ważnym wydarzeniem w dziedzinie stosunków gospodarczo-społecznych w Galicji było uwłaszczenie chłopów w 1848 r.

W połowie XIX w. dobra podhajeckie były własnością księcia Aleksandra Romualda Czartoryskiego h. Pogoń Litewska (s. Konstatntego) ur. 7.02.1811 – zm. W 1886 r.) W 1840 r. Aleksander poślubił Marcelinę Radziwiłł (ur. 18.05.1877 r. we wsi Podłużne na Polesiu). Matka Marceliny zmarła, gdy ta miała 5 lat. Jej wychowaniem i edukacją zajęła się babcia Marcelina Warcellowa. Wysłała wnuczkę do Wiednia do szkoły. W wiedniu uczyła się do czasu, gdy za prezentowanie swoich polskich sympatii musiał to miasto opóścić. Przeniosła się wówczas do Paryża, gdzie studiowała muzykę. Spotkała tam Fryderyka Chopina i miała okazję uczyć się również „pod jego okiem”...

Po śmierci męża Podhajce i inne dobra przejęła księżna Marcelina. Wkrótce zasłynęła jako gorąca patriotka polska i filantropka, m.in. fundowała ochronki dla dzieci wiejskich w okolicach Podhajec. Cieszyła się także sławą doskonałej pianistki, idealnej odtwórczyni dzieł Fryderyka Chopina, którego była przecież uczennicą. Stanisław Tarnowski, który w 1850 r. słuchał gry księżnej w jej dworku w Podhajcach, nie szczędził jej najwyższych pochwał. Po 1803 r. zbudowano dla Czartoryskich "ładny mały domek nad stawem jako letnie mieszkanie". W domku tym, stojącym (podobno) po dziś dzień, księżna Marcelina często grywała na fortepianie i chyba dlatego zrodziła się legenda, iż w Podhajcach przebywał sam Chopin... W tym czasie zmieniał się też wygląd miasteczka. Wybuchały niszczące pożary - najgroźniejsze w latach 1859 i 1861. W roku 1867 Podhajce zostały stolicą nowego powiatu, który obejmował 65 gmin. Zachował się Regulamin rady miasta Podhajce ustanowiony w 1878 r. za urzędowania burmistrza Izydora Kramarczuka. W 1873 r. utworzono ochotniczą straż pożarną. Nie ustrzegło to jednak przed katastrofą, jaka wydarzyła się w 1889 r. Pożar strawił wówczas 3 zabudowy miasteczka. Odbudowa dokonała się dzięki ówczesnemu burmistrzowi - Michałowi Borowskiemu (zm. 1895 r.), który udawał się do bogatych ludzi z prośbą o składki i zebrał dla biednych pogorzelców ponad 30 000 ówczesnych złotych. Jednym z najhojniejszych ofiarodawców był wiedeński przemysłowiec baron Hirsch.

Marcelina Czartoryska zmarła 5 czerwca 1894 r. w Krakowie.

Źródło: Cytaty za opracowaniem: Iwo Werschler "Podhajce - rys historyczny (do roku 1917)" - materiał powielony; strony internetowe dotyczące biografii Marceliny Czartoryskiej